01

Koruyucu önlemi erişim ihtiyacından seçin

Hareketli parçaya erişim, işin gerektirdiği sıklık ve tehlike incelenir. Muhafaza veya koruyucu tertibatın seçimi bu değerlendirmeye bağlıdır. Sabit veya hareketli muhafaza, kilitleme ve güvenli çalışma kipleri bütün makinelerde aynı şekilde uygulanmaz.

Muhafaza sağlamlık ve yerleşim kadar bakım, ayar veya ürün besleme sırasında gerçek kullanımıyla ele alınır. Kolayca devre dışı bırakılabilen veya gerekli işi yapmayı engellediği için sürekli çıkarılan bir çözümün riski ayrıca değerlendirilir.

02

Kumanda güvenliğini yalnız parça listesiyle açıklamayın

Güvenlikle ilgili kumanda işlevi; tetikleyen durum, güvenli sonuç, tepki ve yeniden başlatma koşullarıyla tanımlanır. Bileşenin sertifikası, nihai işlevin bütün devre ve yazılım yapılandırmasında güvenli olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Enerji kaybı veya geri gelmesi, kumanda arızası ve seçilen çalışma kipi için tehlikeli durum oluşmaması incelenir. Ayar veya bakım kipinde gereken koruma ile normal üretim kipindeki koruma farklıysa geçiş ve yetkisiz seçim riski ele alınır.

03

Normal durdurma ile acil durdurmayı ayırın

Direktif normal durdurma, operasyonel durdurma ve acil durdurmayı ayrı ele alır. Acil durdurma başka koruyucu önlemlere ek bir tedbirdir ve onların yerine geçmez. Direktifte acil durdurmanın riski azaltmadığı durumlar ve elde taşınan veya elle yönlendirilen makineler için belirtilmiş istisnalar vardır.

Acil durdurma komutu sürdürülebilir olmalı; cihazın çözülmesi makineyi yeniden başlatmamalı, yalnız yeniden başlatmaya izin vermelidir. İlgili işlev tüm çalışma kiplerinde kullanılabilir olmalıdır. Bütün riskler için tek kırmızı butonun yeterli olduğu varsayılmaz.

04

Birlikte çalışan ekipman ve enerji

Bir makinenin durması, bağlantılı ekipmanın çalışmaya devam etmesiyle tehlike yaratıyorsa grubun durdurma sınırı değerlendirilir. Hangi ekipmanın duracağı, tehlikeli enerjinin nasıl yönetileceği ve güvenli tekrar başlatma koşulları açıklanır.

Acil durdurma bakım için enerji izolasyonu ile aynı işlem değildir. Bakım veya temizlik sırasında elektrik, pnömatik, hidrolik veya depolanmış mekanik enerjiye ilişkin gerekli güvenli müdahale yöntemi ayrı planlanır ve talimatta gösterilir.

05

Doğrulama kaydını yapılandırmaya bağlayın

Doğrulanan işlev, devre ve yazılım sürümü, kullanılan güvenlik bileşenleri ve gözlenen sonuç kaydedilir. Deney veya kontrol yalnız butona basıldığında motorun durduğunu göstermekle sınırlanmaz; ilgili güvenlik şartları ve risk senaryoları kapsanır.

Kayra Patent gereklilik ve açık kanıtların takibini destekler. Tasarımın güvenli işlevi ile bunun doğrulama kanıtı imalatçı tarafından sağlanır; gerekli deney veya dış değerlendirme kendi gerçek kapsamıyla yürütülür.

06

Piyasaya arz tarihine göre mevzuat

Bu rehber AB/AEA piyasasına yönelik makine uygunluğunu ele alır. Komisyonun güncel açıklamasına göre 20 Ocak 2027’den önce AB piyasasına arz edilen makineler 2006/42/AT Direktifine uymalıdır; 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğünün zorunlu uygulaması 20 Ocak 2027’de başlar. Türkiye piyasası için ilgili ulusal düzenleme ayrıca kontrol edilir.

Planlanan piyasaya arz tarihi, ürünün kapsamı ve geçiş hükümleri dosyada belirtilir. Tüzüğün kabul edilmiş olması, Ekim 2026’da Direktif yolunun kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Yeni kuralların tasarım planına etkisi güncel metinden incelenir.

Resmî kaynaklar

İçerik kontrolü: 3 Ekim 2026. Somut ürünün kapsamı, ilgili mevzuatın güncel metni ve uygulanacak değerlendirme yolu birlikte kontrol edilir.