Makine Direktifi Ek IV: Özel Kategoriler ve CE Prosedürü
Makine Direktifi Ek IV listesini, harmonize standart kapsamını ve Madde 12’ye göre iç kontrol, tip incelemesi veya kalite güvence seçeneklerini değerlendirin.
2006/42/EC Ek IV, uygunluk değerlendirme prosedürü seçilirken özel olarak kontrol edilen makine ve güvenlik bileşeni kategorilerini listeler. Ek IV bir sertifika türü değildir. Önce ürünün listede tarif edilen kategoriye gerçekten girip girmediği, ardından harmonize standartların bütün ilgili temel sağlık ve güvenlik gereklerini kapsayıp kapsamadığı değerlendirilir.
Ek IV kapsamını ürün adıyla değil teknik fonksiyonla belirleyin
Ek IV listesinde belirli testere ve planya türleri, presler, enjeksiyon veya sıkıştırmalı plastik ve kauçuk kalıplama makineleri, belirli yeraltı makineleri, elle yüklemeli çöp toplama araçları, kaldırma araçları, kişi kaldırma düzenleri ve bazı güvenlik bileşenleri gibi kategoriler bulunur. Ancak ticari isim tek başına kapsam kararı vermez.
Makinenin besleme biçimi, hareketi, malzemesi, koruma düzeni, kişi kaldırıp kaldırmadığı ve listede kullanılan teknik tanım incelenir. Kombine hatlarda her modül ve bütünleşik makine ayrıca değerlendirilir. Yanlış Ek IV sınıflandırması gereksiz üçüncü taraf maliyetine veya yetersiz prosedüre yol açabilir.
Harmonize standart kapsamı prosedür seçeneklerini etkiler
Makine Ek IV’teyse ve ilgili harmonize standartlara tam uygun üretilmişse, standartların bütün ilgili Ek I gereklerini kapsayıp kapsamadığı doğrulanır. 2006/42/EC Madde 12(3), bu koşullarda üretim iç kontrolleri, AT tip incelemesiyle birlikte iç kontroller veya tam kalite güvencesi yollarından birinin seçilebilmesine imkân tanır.
Bir standardın adını teknik dosyaya yazmak tam kapsam kanıtı değildir. Standardın ürün kapsamı, hariç tuttuğu tehlikeler, kullanılan sürüm ve her ilgili Ek I gereğiyle ilişkisi matriste gösterilmelidir. Makinenin standarda yalnız kısmen uygun olması, tam uygunluk seçeneği gibi sunulmamalıdır.
Tam kapsam yoksa üçüncü taraf yolunu doğru seçin
Ek IV makine harmonize standartlara uygun değilse, yalnız kısmen uygunsa, standart bütün ilgili gerekleri kapsamıyorsa veya uygun standart bulunmuyorsa Madde 12(4) uygulanır. Bu durumda AT tip incelemesi ile üretim iç kontrollerinin birleşimi veya tam kalite güvencesi prosedürü değerlendirilir.
Onaylanmış kuruluşun bildirildiği kapsam, ilgili makine kategorisi ve prosedür için NANDO üzerinden doğrulanmalıdır. Kuruluşun yalnız test yapması veya başka bir direktif kapsamında yetkili olması yeterli değildir. Sertifika, teknik dosya, ürün modeli ve üretim yeri arasındaki kapsam bağı açık tutulur.
2023/1230 Tüzüğündeki yeni risk kategorilerine hazırlanın
20 Ocak 2027’den itibaren uygulanacak (EU) 2023/1230 Tüzüğünde özel prosedür kategorileri Ek I’in A ve B bölümlerinde düzenlenir. Bazı kategoriler ve özellikle güvenlik işlevli makine öğrenmesi sistemleri için yeni yaklaşım getirilmiştir. Eski Direktif Ek IV değerlendirmesi yeni döneme otomatik taşınamaz.
2026–2027 geçiş planında ürünün piyasaya arz tarihi, seri devamlılığı, yeni kategori listesi, harmonize standart durumu ve seçilecek modül birlikte incelenmelidir. Teklifte yalnız “Ek IV belgesi” yazmak yerine; mevzuat, kategori, prosedür, kuruluş görevi, testler ve teslim edilecek dokümanlar ayrı kalemlerle tanımlanmalıdır.
Çalışmaya başlamadan önce
- Ürünü Ek IV teknik tanımıyla karşılaştırın.
- Kombine makine ve modülleri ayrı değerlendirin.
- Harmonize standardın tam kapsamını doğrulayın.
- Madde 12(3) veya 12(4) gerekçesini kaydedin.
- Onaylanmış kuruluşun bildirilmiş kapsamını kontrol edin.
- 2027 yeni Tüzük Ek I geçiş etkisini planlayın.
Resmî kaynaklar ve güncellik
Bu içerik 22 Ağustos 2026 tarihinde aşağıdaki resmî kurum ve birincil kaynaklarla teknik olarak kontrol edildi. Mevzuat, standart ve ücretler değişebileceği için başvuru anındaki güncel metin esas alınmalıdır.
EUR-Lex — 2006/42/EC Makine Direktifi (güncel konsolide metin) ↗Avrupa Komisyonu — Makine mevzuatı ve geçiş bilgileri ↗EUR-Lex — (EU) 2023/1230 Makine Tüzüğü ↗Sık sorulan sorular
Ek IV makine nedir?
2006/42/EC Ek IV’te listelenen ve uygunluk değerlendirme prosedürü seçilirken özel kurallara tabi olan makine veya güvenlik bileşeni kategorisidir.
Ek IV’teki her makine için tip incelemesi zorunlu mu?
Her durumda otomatik değildir. Harmonize standartların bütün ilgili gerekleri tam kapsaması hâlinde Madde 12(3) seçenekleri; aksi hâlde Madde 12(4) yolları değerlendirilir.
Ek IV belgesi diye tek bir sertifika var mı?
Hayır. Ek IV kategori listesidir; seçilen prosedüre göre iç kontrol, AT tip incelemesi veya tam kalite güvencesi gibi farklı çıktılar söz konusu olabilir.
Yeni Makine Tüzüğünde Ek IV ne olacak?
2023/1230 Tüzüğünde özel prosedür kategorileri Ek I’e taşınır; Ek IV ise teknik dokümantasyona ayrılır. Bu nedenle mevzuat numarası mutlaka yazılmalıdır.
Doğru kapsamı birlikte netleştirelim.
Ürün, kuruluş, hedef pazar ve mevcut hazırlık bilgilerinizi paylaşın. Kayra Patent uzmanları uygulanabilir yol haritasını ve teklif kapsamını açıklasın.