AZAzərbaycanca
UZO‘zbekcha
ENEnglish
ARالعربية
FRFrançais
DEDeutsch
RUРусский
Makine CE Belgelendirmede Ek I, II, III ve IV Nedir?
Makine CE sürecinde Ek I, Ek II, Ek III ve Ek IV nedir? Güvenlik gerekleri, beyanlar, CE işareti ve özel makine kategorilerini doğru ayırın.
“CE Belgesi Sistem 1, 2, 3, 4” ifadesi farklı ürün mevzuatlarındaki yapılarla karıştırılabilir. Makine CE bağlamında Ek I, Ek II, Ek III ve Ek IV teknik olarak dört belgelendirme seviyesi değildir; 2006/42/EC Makine Direktifi ve Türkiye’deki 2006/42/AT Makina Emniyeti Yönetmeliğinin farklı görev taşıyan ilk dört ekidir. Ek I güvenlik gereklerini, Ek II beyanları, Ek III CE işaretinin biçimini, Ek IV ise belirli makine kategorilerini ve uygunluk değerlendirmesi kararını etkileyen listeyi düzenler.
Konuyu karar adımlarına göre inceleyin
Ek I, II, III ve IV birer belgelendirme seviyesi değildir
Ek numarası, makinenin daha güvenli veya daha riskli olduğunu gösteren bir derece değildir. Her ek farklı bir hukuki işlev taşır. Ek I tasarım ve imalatta karşılanacak temel sağlık ve güvenlik gereklerini içerir. Ek II, tamamlanmış makine için AT Uygunluk Beyanı ile kısmen tamamlanmış makine için Birleştirme Beyanının içeriklerini ayırır.
Ek III CE işaretinin grafik biçimini ve uygulanmasını düzenler. Ek IV ise Direktifin 12 nci maddesindeki uygunluk değerlendirme yolunu seçerken kontrol edilen belirli makine ve güvenlik bileşeni kategorilerini listeler. Bu nedenle teklif veya teknik dosyada yalnız “Ek 1 belgesi” ya da “Sistem 4 sertifikası” yazmak teslimatın ne olduğunu açıklamaz.
Dört ek makine CE dosyasında nasıl birlikte çalışır?
Üretici önce makinenin kapsamını, sınırlarını ve öngörülebilir yanlış kullanımlarını belirler. Risk değerlendirmesi sonucunda ilgili Ek I gerekleri seçilir; tasarım önlemleri, koruyucular, kumanda sistemi, elektriksel riskler, ergonomi, bakım ve kullanım talimatı gibi kanıtlar teknik dosyada gösterilir. Uygulanan harmonize standartlar bu gereklerle izlenebilir biçimde eşleştirilir.
Makine tamamlandığında uygunluk değerlendirmesi sonuçlandırılır. Makine Ek IV listesinde ise Madde 12 seçenekleri ayrıca incelenir. Sonra Ek II’ye uygun beyan imzalanır ve Ek III’e uygun CE işareti uygulanır. Bu sıralama, etiketi en başta basıp teknik kanıtları sonradan toplamaya dayanan hatalı yaklaşımı önler.
| Ek | Temel konusu | Ana çıktı veya karar |
|---|---|---|
| Ek I | Temel sağlık ve güvenlik gerekleri | Risk-gerek-kanıt matrisi |
| Ek II | AT Uygunluk Beyanı / Birleştirme Beyanı | Doğru beyan türü ve imza |
| Ek III | CE işaretinin biçimi | Doğru grafik, oran ve yerleşim |
| Ek IV | Belirli makine kategorileri | Madde 12’ye göre prosedür seçimi |
Ek IV listesi ile onaylanmış kuruluş ilişkisini doğru kurun
Makinenin Ek IV’te yer alması tek başına her durumda aynı üçüncü taraf prosedürünün uygulanacağı anlamına gelmez. 2006/42/EC Madde 12; makinenin Ek IV kapsamında olup olmadığına, harmonize standartların bütün ilgili Ek I gereklerini kapsayıp kapsamadığına ve üreticinin seçtiği değerlendirme yoluna göre seçenekler tanımlar. Bu karar ürün adıyla değil, gerçek fonksiyon ve teknik kapsamla verilmelidir.
Ek IV dışında kalan makinelerde de üreticinin sorumluluğu hafiflemez. İç imalat kontrolleri yolu; risk değerlendirmesi, teknik dosya, testler, talimatlar, uygunluk beyanı ve seri üretim tutarlılığı olmadan yalnızca bir öz beyan cümlesi değildir. Onaylanmış kuruluş kullanılmaması, teknik kanıt gerekmemesi anlamına gelmez.
2027 geçişinde ek numaralarını eski ve yeni mevzuatla karıştırmayın
Avrupa Komisyonunun güncel geçiş açıklamasına göre 20 Ocak 2027’den önce AB pazarına arz edilen makineler için 2006/42/EC Direktifi uygulanır. (EU) 2023/1230 Makine Tüzüğü 20 Ocak 2027’den itibaren zorunlu olarak uygulanacaktır. Yeni Tüzükte eklerin numarası ve konusu değiştiği için yalnız “Ek I” demek, mevzuat yılı belirtilmeden belirsizlik yaratır.
Yeni Tüzükte özel prosedüre tabi kategoriler Ek I’de, temel sağlık ve güvenlik gerekleri Ek III’te, teknik dokümantasyon Ek IV’te ve AB Uygunluk Beyanı Ek V’te düzenlenir. Dosya, teklif ve web içeriğinde “2006/42/EC Ek I” veya “2023/1230 Ek III” gibi açık atıf kullanılmalıdır. Bu rehber, geçiş tarihi gelene kadar yürürlükteki 2006/42/EC Ek I–IV yapısını esas alır ve yeni düzeni ayrıca işaretler.
Çalışmaya başlamadan önce
- Makinenin ve kısmen tamamlanmış makinenin kapsamını ayırın.
- Ek I gereklerini risk değerlendirmesi ve kanıtlarla eşleştirin.
- Ek IV kategori kontrolünü ürünün gerçek fonksiyonuna göre yapın.
- Madde 12’ye göre uygunluk değerlendirme yolunu gerekçelendirin.
- Ek II’de doğru beyan türünü seçip yetkili kişiye imzalatın.
- Ek III’e uygun CE işaretini teknik dosya tamamlandıktan sonra uygulayın.
Resmî kaynaklar ve güncellik
Bu içerik 22 Ağustos 2026 tarihinde aşağıdaki resmî kurum ve birincil kaynaklarla teknik olarak kontrol edildi. Mevzuat, standart ve ücretler değişebileceği için başvuru anındaki güncel metin esas alınmalıdır.
EUR-Lex — 2006/42/EC Makine Direktifi (güncel konsolide metin) ↗Avrupa Komisyonu — Makine mevzuatı ve geçiş bilgileri ↗EUR-Lex — (EU) 2023/1230 Makine Tüzüğü ↗EUR-Lex — AB ürün kurallarının uygulanmasına ilişkin Mavi Rehber ↗Sık sorulan sorular
CE Belgesi Sistem 1 2 3 4 nedir?
Bu rehberde makine CE bağlamındaki Ek I, II, III ve IV açıklanmaktadır. Bunlar dört sertifika seviyesi değil; güvenlik gerekleri, beyanlar, CE işareti ve özel makine kategorilerini düzenleyen farklı eklerdir. Yapı ürünlerindeki AVCP sistemleri ayrı bir konudur.
Makine Direktifi Ek I belgesi alınır mı?
Ek I bağımsız bir sertifika değildir. Makineye uygulanabilir temel sağlık ve güvenlik gerekleri belirlenir ve bunların karşılandığı teknik dosyada kanıtlanır.
Ek IV makine için onaylanmış kuruluş zorunlu mu?
2006/42/EC Madde 12’deki karar; Ek IV kapsamı, harmonize standartların kapsaması ve seçilen prosedüre göre verilir. Ek IV adını görmek tek başına prosedür kararının tamamı değildir.
2027’de Ek I–IV anlamı değişecek mi?
Evet. (EU) 2023/1230 Tüzüğünde eklerin konuları yeniden sıralanmıştır. Bu nedenle mevzuat numarası ve yılı her teknik atıfta açıkça yazılmalıdır.
Makinenizin Ek I–IV yolunu teknik dosyayla eşleştirelim.
Makine tipi, fonksiyonu, hedef pazar, harmonize standartlar ve mevcut testleri paylaşın. Ek I gereklerini, Ek IV kararını, beyanı ve işaretlemeyi tek kapsamda netleştirelim.