Optik ve termal ışınım
Lazer veya plazma prosesi göz ve cilt için zarar oluşturabilir; muhafaza, erişim kontrolü, pencere seçimi ve uyarılar prosese göre belirlenir.
Metal kesme ve sac şekillendirme makinelerinde CE uygunluğu, kesme teknolojisi ile operatörün malzemeye erişim biçiminin birlikte incelenmesini gerektirir. Bir lazer kesim tezgâhındaki ışınım ve duman tehlikeleri, abkantın hareketli üst tablası veya hidrolik presin kalıp bölgesindeki ezilme riskinden farklıdır; bu nedenle tek bir genel kontrol listesi dört ürün ailesinin yerini tutmaz.

Bu kategoride ilk karar, makinenin nerede başlayıp nerede bittiğinin belirlenmesidir. Lazer kaynağı, soğutucu, aspirasyon ünitesi, sac kulesi, otomatik yükleme sistemi, kompresör ve atık toplama ünitesi aynı üretici tarafından işlevsel bir bütün olarak sunulabilir. Pres tarafında ise rulo açıcı, doğrultucu, servo besleyici, kalıp koruma sensörü veya robot aktarım ünitesi ana makineyle güvenlik sinyali paylaşabilir. Beyanda yalnızca merkezi gövdeyi yazmak, üretim hattının gerçek ara yüzlerini belirsiz bırakır. Kapsam çizimi; enerji girişlerini, operatör istasyonlarını, hammadde akışını, bakım geçişlerini ve farklı tedarikçilerin sorumluluk sınırlarını görünür kılmalıdır.
Kesme makinelerinde tehlikenin niteliği kullanılan prosese göre değişir. Fiber veya CO₂ lazerde doğrudan ve yansıyan ışınım, optik yol, kapalı kabin, izleme penceresi ve servis müdahalesi önem taşır. Plazma kesimde elektrik arkı, ultraviyole ışınım, sıcak metal, kıvılcım, duman ve basınçlı gazlar birlikte ele alınır. Otomatik tabla değişimi ya da boru döndürme ünitesi varsa, kesim alanı dışında yeni sıkışma ve fırlama bölgeleri ortaya çıkar. Filtrasyon cihazının kapasitesi yalnız çevre konforu için değil, operatör maruziyeti ve yangın önleme stratejisi için de tasarım girdisidir. Yanıcı metal tozları işleniyorsa emiş sisteminin ve tozun davranışı ayrıca incelenir; ATEX kapsamı ürün adı üzerinden değil gerçek atmosfer ve tutuşturucu kaynak analiziyle kararlaştırılır.
Abkant ve preslerde temel soru, insanın kalıp kapanma alanına hangi çalışma evresinde yaklaşabildiğidir. Parçanın elle tutulması, arka dayamaya erişim, takım değiştirme, ayar ve sıkışan malzemeyi çıkarma senaryoları ayrı ayrı değerlendirilir. Işık perdesi, lazer tabanlı koruma sistemi, iki el kumanda veya fiziksel koruyucu arasındaki seçim üretim yöntemine ve durma performansına dayanır. Bir sensörün katalogda güvenlik ürünü olması, makine üzerindeki konumunun ve tepki süresinin doğru olduğu anlamına gelmez. Duruş zamanı ölçümü, güvenli mesafe hesabı, valf mimarisi ve kontrol sistemi teşhisi birlikte doğrulanmalıdır. Kalıbın düşmesi, üst tablanın yerçekimiyle hareketi ve hidrolik basıncın bakım sırasında kalması da yalnız elektrik kesilerek ortadan kalkmaz.
Kesici kaynak, kalıp ve besleme biçimi metal makinesinin gerçek ürün sınırını oluşturur. Metal kesme ve sac şekillendirme makineleri için AB/AEA geçişi ilk piyasaya arz veya ilk hizmete sunma olayına bağlıdır. Bu metal makinesi ailesinde olay 19 Ocak 2027 dâhil gerçekleşirse 2006/42/EC uygulanır; metal makinesinin ilk olayı 20 Ocak 2027'den itibaren gerçekleşirse (AB) 2023/1230 esas alınır. Türkiye'deki metal kesme ve sac şekillendirme makinelerinde 2006/42/AT ile ulusal uyum ayrıca incelenir. EMC, PED ve ATEX kapsamları donanım ile prosese göre ayrı belirlenir.
Ad benzerliği tek başına yeterli değildir; enerji kaynağı, amaçlanan kullanım ve güvenlik mimarisi birlikte okunur.
| Ürün / sınır | Ayırıcı özellik | Uygunluk açısından sonuç |
|---|---|---|
| Kapalı lazer hücresi | Normal üretimde ışını kabin içinde tutan tasarımda kapı kilitleri, pencereler ve servis modu ışınım sınıfını sürdürecek şekilde doğrulanır. | |
| Açık tabla plazma | Operatör çevresindeki ark, sıcak cüruf, gaz, hareketli portal ve duman maruziyeti için saha yerleşimini de içeren önlemler gerekir. | |
| Elle parça tutulan abkant | Büküm noktasına yakın çalışma, optik koruyucunun konumu ve güvenli hız gibi çözümleri otomatik hatlardan farklılaştırır. | |
| Robot beslemeli pres | Robot ve presin güvenli duruş zinciri, hücre kapıları ve yeniden başlatma kontrolü entegratör sorumluluğunda bütün olarak ele alınır. | |
| Değiştirilebilir kalıp | Kalıp ağırlığı, bağlama şekli, yanlış kalıp seçimi ve ayar modundaki hareketler kullanım talimatı ile risk tasarımına yansıtılır. | |
| Üretim hattı | Rulo açıcıdan istiflemeye kadar ortak acil durdurma ve malzeme geçiş açıklıkları, tek makinelerin beyanlarıyla kapanmış sayılmaz. |
Koruyucu, kontrol ve doğrulama yaklaşımı ürünün gerçek çalışma döngüsüne göre kurulmalıdır.
Lazer veya plazma prosesi göz ve cilt için zarar oluşturabilir; muhafaza, erişim kontrolü, pencere seçimi ve uyarılar prosese göre belirlenir.
Abkant ve preslerde üst takım ile alt takım arasındaki hareket çok kısa sürede ağır yaralanma doğurur; güvenli mesafe gerçek duruş süresine dayanır.
Kesilen metalin kaplaması ve alaşımı emisyonu değiştirir; filtrasyon, temizlik ve kıvılcım yönetimi üreticinin öngördüğü malzemelerle eşleştirilir.
Hortum patlaması, valf kaçırması veya basınç kaybı tablanın beklenmedik hareketine yol açmamalı; mekanik tutma ve devre mimarisi incelenmelidir.
Sac yükleyici, değişim tablası, arka dayama ve robot; ana proses durmuş görünse bile erişilebilir alanda hareket edebilir.
Filtre değişimi, nozül ayarı, kalıp sökme ve cüruf temizliği için enerji ayırma noktaları açık, erişilebilir ve kilitlenebilir olmalıdır.
Tek bir ürün adı bütün modeller için aynı cevabı vermez. Aşağıdaki sonuçlar teknik özellik doğrulamasıyla kesinleşir.
| Konu | Durum | Ürüne göre değerlendirme |
|---|---|---|
| 2006/42/EC ve Türkiye 2006/42/AT | EVET | Direktif dönemi metal kesme ve sac şekillendirme makineleri için AB/AEA'daki ilk arz ya da ilk hizmete sunmayla başlar. Metal kesme ve sac şekillendirme makineleri için 2006/42/EC uygulanır; Türkiye'de 2006/42/AT ayrıca incelenir. |
| (AB) 2023/1230 | KOŞULLU | AB/AEA bakımından Regülasyon dönemi, metal kesme ve sac şekillendirme makineleri ilk kez arz edildiğinde veya ilk kez hizmete sunulduğunda başlar. Metal kesme ve sac şekillendirme makineleri bu dönemde (AB) 2023/1230 kapsamındadır; üretim tarihi belirleyici değildir. |
| 2014/30/AB EMC | KOŞULLU | Güç elektroniği, servo sürücü ve yüksek frekans kaynaklarının emisyon ve bağışıklığı değerlendirilir. |
| 2014/35/AB LVD | HAYIR | Metal kesme ve sac şekillendirme makineleri için LVD ayrı uygulanmaz. Elektrik tehlikeleri metal kesme ve sac şekillendirme makineleri dosyasında 2006/42/AT Ek I 1.5.1 uyarınca değerlendirilir; lazer güç kaynağı, servo paneli ya da bağımsız elektrik ürünü kendi arz statüsünde incelenir. |
| 2014/68/AB PED | KOŞULLU | Akümülatör, basınçlı kap ve tertibatın basınç-hacim, akışkan ve kategori bilgilerine göre sonuçlandırılır. |
| 2014/34/AB ATEX | KOŞULLU | Yanıcı toz işleme veya patlayıcı ortam için tasarım varsa ürün ve işyeri kapsamları birbirinden ayrılarak incelenir. |
ISO 14001 — Kesim dumanı, filtre, yağ ve metal atığının işletme düzeyindeki çevre yönetimiyle ilgilidir; makine CE kanıtı değildir.
Lazer, plazma, abkant ve hidrolik pres için enerji, malzeme, hız, kuvvet, yükleme ve yardımcı sistem sınırları tek tek kurulur.
Sac kulesi, emiş, gaz, besleyici, robot, kalıp ve çıkış ekipmanının fiziksel-kumanda bağlantıları yerleşime işlenir.
Optik kabin, çevre çiti, ışık perdesi, lazer koruyucu veya iki el kumanda; gerçek proses ve duruş verisiyle eşleştirilir.
Işınım, duman, duruş zamanı, basınç, elektrik, EMC ve güvenlik fonksiyonları ilgili makine üzerinde kayıtlı biçimde doğrulanır.
AB/AEA ve Türkiye mevzuat kapsamları ayrı satırlarda kapatılır; talimat, test kanıtı, tip etiketi ve uygunluk beyanı teslim edilen konfigürasyonla eşleştirilir.
Kesim teknolojisi, pres çalışma modu ve entegrasyon seviyesi görülmeden kategori için tek fiyat veya süre savunulamaz. Kapsam, eksik mühendislik kanıtları ve yapılacak makine testleri ayrıştırılarak tekliflendirilir.
Üst kapsamı veya benzer risk mimarisindeki diğer ürünleri karşılaştırın.
Hayır. Kaynak modülünün uygunluğu yararlı bir bileşen kanıtıdır; kabin, optik yol, tabla hareketi, emiş, yazılım ve entegrasyon ana makine dosyasında doğrulanır.
Cihazın türü tek başına yeterli olmaz. Koruma mesafesi, büküm modu, duruş süresi, geçici bastırma (muting) mantığı ve altından ya da yanından erişim ihtimali test edilir.
Evet. Soğuk metal işleyen, elle yüklenen veya boşaltılan ve hareket-hız eşiklerini aşan presler Ek IV ile Regülasyon Ek I Bölüm B açısından özel sınıflandırılır.
Ark başlatma ve güç elektroniği çevredeki ekipmanı etkileyebilir; makinenin kendi kumandası da hedef ortamda beklenen bozucu etkilere dayanmalıdır.
Otomatik değildir. Tozun patlayıcılığı, konsantrasyon oluşumu, makinenin iç ve dış bölgeleri ile ürünün hangi ortam için tasarlandığı incelenir.
Hayır. Lazer ışınımı, plazma arkı, abkant bükümü ve pres kalıp kapanması farklı görev ve hata senaryoları doğurur; her ürün ailesi için ayrı risk kaydı gerekir.
Makinenin veya cihazın modelini, kullanım yerini ve temel teknik verilerini paylaşın. Kayra Patent; kapsam analizi, teknik hazırlık, test planı ve gerektiğinde onaylanmış kuruluş koordinasyonu için izlenecek yolu açıklar.