ISO 9001: Tasarım, Fason Üretim ve Birden Fazla Faaliyet İçin Karar Rehberi
Tasarımı müşterinin yaptığı, üretimin başka tesiste yürüdüğü veya aynı şirketin farklı hizmetler sunduğu durumlarda kalite sistemi kapsamı nasıl kurulur? Aşağıdaki sorular, başvuru öncesinde gerçek sorumlulukları belirlemeye yardımcı olur.
Durumunuza göre sorular ve cevaplar
Müşterinin çizimine göre üretiyoruz; tasarım şartlarını uygulamayabilir miyiz?
Yalnız çizimi müşteriden almak yeterli gerekçe değildir. Ürünün işlevini, malzemesini, ölçüsünü veya kabul şartlarını siz belirliyor ya da değiştiriyorsanız tasarım sorumluluğunuz bulunabilir. Sipariş, teknik şartname ve değişiklik onaylarını karşılaştırın. Tasarımın uygulanmadığı sonucuna varılıyorsa bu gerekçeyi kapsamla birlikte kaydedin; proses planlamasını ve üretim değişikliklerini de kontrol dışında bırakmayın.
Üretimin tamamı fason; yalnız satış yapan şirket ISO 9001 alabilir mi?
Evet, şirketin gerçekten yönettiği faaliyetler kapsamında değerlendirme yapılabilir. Ancak fason üretim müşteriye verilen taahhüdü etkilediğinden tedarikçi seçimi, teknik şartların iletilmesi, kabul kontrolleri ve uygunsuz ürünün yönetimi gerekir. Kapsam ifadesi üretim tesisinin size ait olduğu izlenimini vermemelidir. Fason sözleşmesinde test, değişiklik bildirimi ve kusurlu parti sorumluluğunu açıkça belirleyin.
Aynı unvanda hem yazılım hem fiziksel ürün satıyoruz; tek belge mümkün mü?
Tek unvan tek başına yeterli değildir. İki faaliyetin süreçlerini, personelini, adreslerini ve ortak yönetim ilişkisini gösterin. Yazılım sürüm kabulü ile fiziksel ürünün giriş ve sevk kontrolleri farklı kanıtlar gerektirir. Belgelendirme kuruluşu kapsamı ve denetim planını buna göre değerlendirir. Bir faaliyeti kapsam dışında bırakırsanız belgeyi o faaliyet için de onay varmış gibi sunmayın.
Şube açtık ve yeni ürün ekledik; eski belge hemen kullanılabilir mi?
Mevcut belge üzerindeki adres ve faaliyet sınırını esas alın. Yeni şubenin süreçleri, yetkileri, çalışanları ve yeni ürünün satın alma–teslimat akışı sisteme dahil edilmelidir. İç tetkik ve yönetimin değerlendirmesini güncelleyin; değişikliği belgelendirme kuruluşuna bildirin. Ek inceleme ve kapsam kararı tamamlanmadan yeni faaliyeti veya adresi belgelendirilmiş kapsamda göstermeyin.
Müşteri ürünü iade etti; belge otomatik iptal olur mu?
Tek bir iade, tek başına otomatik iptal anlamına gelmez. Ürünün kullanım riskini ve diğer partilere etkisini önce belirleyin; sevki durdurma veya müşteri bilgilendirme gerekip gerekmediğini değerlendirin. Ardından düzeltmeyi, kök nedeni ve tekrarını önleyen faaliyeti kaydedin. Sistematik kusur, etkisiz takip veya belgelendirme şartlarının ihlali varsa kuruluşun incelemesi belgenin durumunu etkileyebilir.
İhale iki hafta sonra; belgeyi yetiştirmek için hangi bilgiler gerekli?
Şartnamenin tam kapsamını, kabul edilen akreditasyon şartını ve belge için son tarihi önce çıkarın. Mevcut sistem kayıtları, iç tetkik, yönetimin gözden geçirmesi, saha ve çalışan sayısını başvuruyla paylaşın. Hazırlık, denetim, bulgu kapatma ve karar ayrı aşamalardır. Teklifte her aşamanın tarihini görün; sözleşme yapılması ya da denetim tarihi alınması belge düzenlendiği anlamına gelmez.
ISO 9001 hizmet işletmelerinde de uygulanabilir mi?
Kalite yönetim sistemi yalnız üretim fabrikalarına özgü değildir. Hizmetin nasıl tanımlandığı, müşteriye nasıl sunulduğu ve sonuçların nasıl kontrol edildiği belirlenir. Örneğin yazılım desteğinde talep, müdahale ve kabul kayıtları anlamlı kanıt olabilir. Kapsam gerçek faaliyetle uyumlu kurulmalı; sistem belgesi ürün veya mesleki ruhsat yerine sunulmamalıdır.
İlgili hizmet ve belge sayfaları
İhtiyacınıza uygun kapsamı birlikte belirleyelim.
Belge, ürün, faaliyet veya eğitim ihtiyacınızı; mevcut durumunuzu ve hedef tarihinizi paylaşın. Kapsamı ve gerekli sonraki adımları birlikte değerlendirelim.